Muzeu i Historisë së Kompjuterave në Spanjë (Museo de Historia de la Computación) ka prezantuar një projekt që kombinon nostalgjinë me inxhinierinë: një kopje funksionale të Cray-1, superkompjuterit të parë me sukses komercial, të ndërtuar me 30 kompjuterë Mac Mini të viteve 2012–2014.
Nga 160 MegaFLOPS në 1,5 TeraFLOPS
Projekti zgjati 18 muaj dhe shënon dy përvjetorë të 50-të: vënien në punë të Cray-1 në laboratorin e Los Alamos dhe themelimin e Apple. Kopja përdor 25 Mac Mini me procesorë i5 me dy bërthama dhe 5 me i7 me katër bërthama, gjithsej 70 bërthama. Fuqia maksimale teorike është 1,5 TeraFLOPS, ndërsa Cray-1 origjinal arrinte 160 MegaFLOPS. Pasi njëra nga makinat doli jashtë pune, fuqia aktuale është rreth 1,3 TeraFLOPS.
Pse Cray-1 ishte i veçantë
Cray-1 u shit në rreth 80 copë dhe u përdor për parashikimin e motit, aerodinamikën, fizikën bërthamore dhe analiza të tjera të rënda. Sekreti i tij ishte përpunimi vektorial: në vend që të llogariste një numër në një kohë, punonte me blloqe numrash njëkohësisht. Sot kjo teknikë është standard në çdo procesor modern, edhe në atë të laptopit tuaj.
Ftohje pa zhurmë dhe macOS Mojave
Origjinali ftohej me një sistem frigoriferik me kompresorë 20-tonësh në një dhomë më vete. Kopja ftohet pasivisht, me një dizajn kulle që shfrytëzon qarkullimin natyral të ajrit, dhe zhurmën kryesore e bëjnë vetëm switch-et e rrjetit. Ekipi zbuloi se mund ta drejtonte gjithçka me macOS Mojave, i cili mbështet MPI për të shpërndarë llogaritjet në disa kompjuterë njëkohësisht.
Vizitorët e shohin makinën duke zgjidhur probleme të mëdha me matrica, nga një terminal kontrolli në stilin e viteve ’70. Muzeu planifikon një fushatë mbledhjeje fondesh për të blerë 70–80 Mac Mini të rinj me çipin M4, me synimin ambicioz për të hyrë në listën TOP500 të superkompjuterëve më të fuqishëm në botë.
Projekti tregon sa shumë ka ecur teknologjia: një kompjuter i vogël që sot shitet në dyqan ka më shumë fuqi se makinat që dikur zinin dhoma të tëra.
