Beteja ligjore mes dy emrave më të rëndësishëm të çipave për telefona ka marrë një kthesë të pazakontë. Një juri federale në Delaware vendosi të martën, më 13 tetor, pas një gjyqi pesëditor, se Arm shkeli marrëveshjen e licencës me Qualcomm. Shuma e dëmshpërblimit, megjithatë, ishte vetëm 2 dollarë, jo milionë apo miliarda.
Çfarë vendosi juria
Qualcomm fitoi në dy pika, secila e vlerësuar me 1 dollar dëmshpërblim nominal:
- Arm nuk i përmbushi detyrimet për t’i ofruar Qualcomm-it patch-e softuerike dhe mjete për dizajnet e licencuara;
- Arm ndërhyri qëllimisht në negociatat e Qualcomm-it me Meta, kur i rrodhi Bloomberg-ut lajmi se do t’ia anulonte licencën kompanisë amerikane.
Juria, nga ana tjetër, i dha të drejtë Arm-it në disa pretendime të tjera të ngritura nga Qualcomm.
Të dyja palët shpallin fitore
Qualcomm u shpreh «e kënaqur» që juria konstatoi shkeljen e marrëveshjes së licencës arkitekturore (Architectural License Agreement) dhe tha se vendimi ekspozon qëllimin e Arm-it për t’i dëmtuar biznesin. Arm e lexoi ndryshe: sipas saj, shuma prej vetëm dy dollarësh tregon se kompania ka vepruar «në mirëbesim» dhe se argumentet e saj ishin të bazuara. Pas vendimit, aksionet e Arm ranë rreth 1%, ndërsa ato të Qualcomm-it u rritën po aq.
Ku qëndron loja e vërtetë
Vlera simbolike e dëmshpërblimit nuk do të thotë se çështja është e parëndësishme. Tani palët do të paraqiten para gjykatëses Maryellen Noreika për disa çështje të tjera, ndër to një klauzolë në kontratë që, sipas Qualcomm-it, i jep të drejtën të ndalojë pagesën e honorareve (royalties) ndaj Arm-it për pesë vjet pas një shkeljeje. Këto pagesa vlejnë miliarda dollarë. Arm argumenton se klauzola nuk është e zbatueshme, dhe pritet që çdo vendim të apelohet.
Marrëdhëniet mes dy kompanive janë përkeqësuar që kur SoftBank mori kontrollin e Arm dhe ajo nisi të zhvillojë çipat e veta. Ky është një proces i veçantë nga gjyqi i vitit 2022 për licencat e Nuvia, ku Qualcomm gjithashtu doli fituese dhe Arm ka apeluar. Licenca aktuale e Qualcomm-it vlen deri në vitin 2033.
Pse ka rëndësi për ju
Pothuajse çdo telefon Android i nivelit të lartë që shitet në Shqipëri, si edhe laptopët e rinj Windows me Snapdragon, mbështetet te procesorët e Qualcomm-it të ndërtuar mbi arkitekturën e Arm-it. Nëse Qualcomm arrin të ndalojë honoraret për pesë vjet, kostot e prodhimit të çipave mund të bien. Nëse konflikti thellohet, rritet presioni ndaj prodhuesve për të kërkuar alternativa si RISC-V. Në çdo rast, ky gjyq ndikon drejtpërdrejt te pajisjet që mbajmë në xhep.
