Investimet e mëdha në inteligjencën artificiale po pasurojnë kompanitë që e shesin atë, por jo ende ato që e blejnë. Ky është përfundimi i një analize të Torsten Slok, kryeekonomist i Apollo Global Management, i cili shkruan se AI ka dhënë «zero përfitim financiar» për biznesin amerikan jashtë sektorit të teknologjisë.
«S&P 493» kundër «shtatë të mëdhenjve»
Slok e ndau indeksin S&P 500 në dy grupe. Në njërin janë të ashtuquajturit «Magnificent Seven»: Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia dhe Tesla. Në tjetrin janë 493 kompanitë e mbetura, nga bankat dhe zinxhirët e shitjes me pakicë te prodhuesit industrialë.
Te grupi i parë, të ardhurat për punonjës dhe marzhet e fitimit janë rritur. Te grupi i dytë, të dy treguesit kanë mbetur pothuajse të sheshtë, pa asnjë shenjë të qartë se AI po rrit produktivitetin. Analiza u publikua më 24 tetor në buletinin ditor të Apollo.
Kur AI bëhet kosto, jo burim rritjeje
Sipas Tom’s Hardware, Slok vë në dukje edhe një problem praktik: shumica e ofruesve të modeleve AI faturojnë sipas tokenëve (njësive të tekstit të përpunuar). Sa më shumë pyetje bëjnë punonjësit dhe sa më komplekse bëhen detyrat e agjentëve AI, aq më shumë rritet fatura.
- Kompanitë tradicionale kanë nisur ta shohin shpenzimin për tokenë si kosto operative, jo si investim për rritje.
- Firmat e mbështetura nga kapitali sipërmarrës shpenzojnë më shumë, ndërsa kompanitë e konsoliduara zgjedhin modele më të lira kur ato mjaftojnë.
- Nëse kostot rriten pa përmirësim të matshëm të rezultateve, AI mund t’i ngushtojë marzhet në vend që t’i zgjerojë.
Inteligjenca nuk mjafton
Slok është skeptik edhe për idenë se kompanitë jo-teknologjike thjesht janë vonë dhe do t’i arrijnë të tjerat. Sipas tij, në biznes vendimet varen kryesisht nga gjykimi. Ai shkruan se AI nuk kupton përgjegjësinë, besimin, kulturën, rregullat e pashkruara apo kompromiset etike, të cilat ndikojnë drejtpërdrejt në reputacion dhe fitime. Përfundimi i tij: fati i AI do të vendoset te «S&P 493», jo te gjigantët e teknologjisë.
Analiza përputhet me studime të tjera të kohëve të fundit. Një sondazh i PwC India, i cituar nga Tom’s Hardware, gjeti se 84% e kompanive fintech indiane ende nuk shohin rezultate financiare të matshme nga investimet në AI.
Pse ka rëndësi
Në Shqipëri, shumë biznese po nisin të paguajnë abonime për ChatGPT, Copilot ose mjete të ngjashme, shpesh nën presionin se «të gjithë po e bëjnë». Analiza e Apollo është një kujtesë e dobishme: AI sjell vlerë vetëm kur lidhet me një problem konkret dhe me rezultate që maten, si kohë e kursyer, më pak gabime apo klientë më të kënaqur. Pa këtë, rrezikon të mbetet thjesht një shpenzim më shumë në bilanc.
