Supermarkete në disa vende të Evropës janë goditur nga një valë e re sulmesh kibernetike që synojnë frigoriferët dhe ngrirësit e lidhur me internetin. Hakerët kanë aktivizuar nga distanca modalitetin e shkrirjes, duke i detyruar dyqanet të hedhin sasi të mëdha ushqimesh. Ky është sulmi i dytë i këtij lloji brenda pak javësh, pas atij që goditi qindra supermarkete në Francë muajin e kaluar.
Cilat vende dhe zinxhirë janë prekur
Sipas TechCrunch, sulmet kanë prekur dhjetëra dyqane në Belgjikë, Irlandë, Luksemburg dhe Suedi. Tom’s Hardware raporton se po vijnë njoftime edhe nga Estonia dhe Holanda. Gjigantët e shitjes me pakicë Ahold Delhaize dhe Colruyt i kanë konfirmuar sulmet, sipas agjencisë Reuters.
- Belgjikë: sipas agjencisë Belga, sulmi nisi rreth mesnatës së së dielës, 1 nëntor. Ndër zinxhirët e prekur janë Delhaize, Carrefour dhe Spar. Kompania e instalimeve frigoriferike Sabcobel vlerëson se janë goditur të paktën 20 njësi.
- Suedi: e përditshmja Aftonbladet shkruan se frigoriferë dhe ngrirës janë prekur në disa dyqane të zinxhirëve ICA dhe Coop. Në foto nga vendi shihen punonjës që hedhin karroca të mbushura me mallra.
Si funksionon sulmi
Metoda duket e njëjtë me atë të përdorur në Francë. Hakerët nuk i fikin pajisjet, por ndryshojnë cilësimet e tyre: aktivizojnë ciklin e integruar të shkrirjes (defrost) dhe anashkalojnë kufijtë e temperaturës dhe të kohëzgjatjes. Sipas Bloomberg, të cituar nga Tom’s Hardware, temperatura në disa njësi u ngrit deri në 50 gradë Celsius, gjë që i prish produktet shumë shpejt.
Pas sulmeve në Francë, studiuesit e sigurisë e lidhën problemin me njësi frigoriferike të lidhura me internetin të prodhuesit danez Danfoss, të cilat nuk marrin më përditësime sigurie. Kompania e sigurisë Claroty kishte paralajmëruar që në gusht se këto pajisje mund të kontrolloheshin nga distanca.
Pse nuk është rregulluar ende
Sipas raportimeve, rregullimi i plotë kërkon ndërhyrje fizike në pajisje, jo vetëm një përditësim softueri. Masa më e shpejtë që po rekomandohet ndërkohë është kalimi i njësive në një lidhje interneti të mbrojtur. Shumë klientë e bënë këtë pas sulmit në Francë, por jo të gjithë, dhe hakerët duket se përfituan pikërisht nga kjo.
Çfarë do të thotë për ju
Rasti tregon qartë se sulmet kibernetike nuk mbeten vetëm te të dhënat: ato mund të shkatërrojnë mallra dhe të prekin furnizimin me ushqime. Edhe në Shqipëri, supermarketet, depot dhe bizneset që përdorin pajisje të lidhura me internetin, si frigoriferë, kamera ose sisteme ngrohjeje, duhet të kontrollojnë nëse ato janë të aksesueshme drejtpërdrejt nga interneti. Rekomandohet t’i mbajnë pas një rrjeti të mbrojtur ose VPN-je, t’u ndryshojnë fjalëkalimet standarde dhe të zëvendësojnë pajisjet që nuk marrin më përditësime sigurie.
