Një inxhinier i OpenAI është arrestuar nga FBI, i akuzuar se vendosi fshehurazi një pajisje regjistrimi zanor në një sallë mbledhjesh të rezervuar për drejtuesit e kompanisë në San Francisko. Rasti u bë publik të martën, kur Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së zbuloi aktakuzën. Sipas dokumenteve gjyqësore, i dyshuari kishte përdorur edhe mjete të inteligjencës artificiale për të planifikuar përgjimin.
Kush është i akuzuari dhe çfarë u gjet
Prokurorët e identifikojnë të dyshuarin si Abdulrahman Alfozan, 35 vjeç, shtetas saudit me leje qëndrimi të përhershme në SHBA. Ai punonte në ekipin e produktit të OpenAI që nga korriku i vitit 2025 dhe më parë kishte punuar edhe në Meta, sipas profilit të tij në LinkedIn të cituar nga Wired.
Pajisja u zbulua më 30 shtator gjatë një kontrolli kundër përgjimeve. Ajo ishte futur në një portë USB pas një televizori dhe ishte mbështjellë me letër higjienike për të mos rënë në sy. Sipas aktakuzës, bëhej fjalë për një pllakë zhvillimi të vogël sa një gisht, Seeed XIAO ESP32-S3 Sense, me mikrofon dhe kartë microSD, që shitet për rreth 14 dollarë. Të dhënat në kartë ishin të enkriptuara dhe ekipi i sigurisë nuk arriti t’i lexonte.
Roli i chatbot-it në planifikim
Aktakuza përshkruan disa hapa që, sipas prokurorëve, tregojnë përgatitje të kujdesshme:
- Alfozan përdori një mjet të brendshëm të kompanisë për të mësuar oraret e takimeve dhe vendndodhjen e drejtuesve.
- Një llogari chatbot-i e lidhur me bashkëshorten e tij u përdor për pyetje mbi ndërtimin e një regjistruesi të vazhdueshëm, lidhjen me Wi-Fi dhe enkriptimin e kartës SD.
- Më 5 tetor, kamerat e sigurisë e filmuan duke kontrolluar pas televizorit; po atë ditë, në një çantë të tij u gjet një pajisje e dytë e ngjashme.
OpenAI deklaroi në X se përdori modelet e veta të AI për të analizuar pajisjen dhe për të gjetur punonjësin përgjegjës. Kompania thotë se nuk ka shenja që ai të ketë nxjerrë kod burimor, peshat e modeleve (model weights) apo të dhëna klientësh.
Akuza dhe motivi i paqartë
Alfozan u pushua nga puna dhe u arrestua më 9 tetor. Ai përballet me një akuzë për përgjim të paligjshëm të komunikimeve gojore, e cila mbart deri në pesë vjet burg dhe gjobë deri në 250.000 dollarë. Drejtori i FBI, Kash Patel, tha se qëllimi ishte kapja e bisedave të ndjeshme për teknologjinë e «superinteligjencës» së kompanisë. Megjithatë, as prokurorët, as OpenAI nuk kanë bërë publik ndonjë motiv konkret, dhe i akuzuari nuk ka komentuar.
Pse ka rëndësi
Rasti tregon se gara për inteligjencën artificiale po kthehet edhe në çështje spiunazhi industrial, ku një pajisje prej pak dollarësh mund të rrezikojë sekrete me vlerë miliardash. Për kompanitë dhe institucionet në Shqipëri, mesazhi është i thjeshtë: kontrollet e rregullta të sallave të mbledhjeve, kufizimi i aksesit në porta USB dhe monitorimi i pajisjeve të panjohura në rrjet nuk janë më masa vetëm për korporatat e mëdha.
