Një fushatë e gjerë me shtesa (extensions) për Google Chrome ka kaluar miliona kërkime përdoruesish përmes serverëve të panjohur, për të fituar para nga programet e partneritetit të Bing dhe Yahoo. Sipas një raporti të kompanisë së sigurisë Socket, të publikuar më 29 tetor, bëhet fjalë për 319 shtesa me rreth 13,4 milionë instalime gjithsej.
Si funksiononte mashtrimi
Studiuesi John Tuckner kishte gjetur në prill 2025 një grup të parë prej 57 shtesash me 6 milionë përdorues. Raporti i ri shton edhe 264 shtesa të tjera, me 8,7 milionë instalime. Sipas tij, pas tyre qëndron një numër i vogël operatorësh të organizuar që ndjekin të njëjtën skemë.
Shtesat paraqiteshin si mjete të dobishme: konvertues PDF, udhëzues përdorimi, filtra për «kërkim të sigurt» apo kërkues me AI. Në fakt, ato zëvendësonin motorin e paracaktuar të kërkimit dhe çdo kërkim kalonte nëpër disa faqe ndërmjetëse para se të mbërrinte te Bing ose Yahoo, me një kod partneri që u sillte fitim operatorëve.
Disa detaje të rëndësishme nga raporti:
- Shtesat ishin në Chrome Web Store, por si «të palistuara», pra nuk dilnin në kërkimet e dyqanit. Përdoruesit i gjenin përmes reklamave në faqe të dyshimta.
- Shumë prej tyre nuk kishin pothuajse fare kod. Mjaftonte funksioni i Chrome që lejon një shtesë të ndryshojë motorin e kërkimit, pa kërkuar leje të veçanta.
- Grupi më i madh aktiv, i quajtur «Bing-Search», kishte 37 shtesa dhe 2,2 milionë përdorues. Një tjetër, «SecuryBrowse», kishte 58 shtesa me 4,9 milionë përdorues dhe emra që të kujtojnë programet e sigurisë, si Fire Shield, Securify dhe WatchTower.
Rreziku shkon përtej reklamave
Sot qëllimi duket thjesht financiar, por Tuckner paralajmëron se serveri ndërmjetës mund ta ndryshojë destinacionin në çdo kohë, pa e përditësuar shtesën. Në një test me shtesën Predator Search, gjashtë kërkime identike përfunduan në katër vende të ndryshme, përfshirë faqe të panjohura rezultatesh. «Shtesa nuk ndryshoi; serveri zgjodhi destinacionin për çdo kërkim», shkruan ai. Kjo do të thotë se të njëjtat shtesa mund të nisin nesër t’ju dërgojnë te faqe phishing ose shkarkime me malware.
Sipas BleepingComputer, shumica e shtesave janë hequr nga dyqani, por të reja shfaqen vazhdimisht. Google nuk kishte komentuar deri në publikimin e lajmit.
Çfarë duhet të bëni
- Hapni chrome://extensions dhe fshini çdo shtesë që nuk e njihni ose nuk e përdorni.
- Kontrolloni te cilësimet nëse motori i kërkimit është ai që keni zgjedhur vetë.
- Bëni një skanim të plotë me antivirus dhe instaloni shtesa vetëm nga zhvillues të njohur.
Chrome është shfletuesi më i përdorur edhe në Shqipëri, në kompjuterët e shtëpisë dhe të zyrës. Një shtesë e vogël «për PDF» e instaluar dikur nga një reklamë mund të shohë çdo gjë që kërkoni. Pak minuta kontroll sot ju kursejnë probleme më të mëdha nesër.
