Google njoftoi se, së bashku me policinë japoneze dhe disa kompani sigurie, ka çmontuar botnet-in XCPE, një rrjet me më shumë se 1,3 milionë kuti Android TV të infektuara. Ajo që e bën rastin të veçantë është fajtori: sipas Google, malware-i nuk erdhi nga hakerë të jashtëm, por u fut në pajisje që gjatë prodhimit nga vetë prodhuesi i tyre, Videostrong Technology, kompania që shet kutitë me markën MECOOL.
Një «derë e pasme» që vinte me pajisjen
Shumica e botnet-eve marrin kontrollin e pajisjeve duke shfrytëzuar dobësi ose duke mashtruar përdoruesit të instalojnë aplikacione të rrezikshme. XCPE funksiononte ndryshe: ishte pjesë e softuerit bazë (firmware) dhe kishte privilegje sistemi që nga ndezja e parë. Grupi i Google për analizën e kërcënimeve (GTIG) shkruan në raportin e publikuar të hënën se vlerëson «me besueshmëri të lartë» që sistemi u ndërtua dhe u përdor nga Videostrong për përfitim financiar.
Përmes serverëve të kontrollit, operatorët mund të:
- instalonin aplikacione të tjera pa dijeninë e përdoruesit;
- ekzekutonin komanda me privilegje të plota;
- bënin pamje ekrani dhe simulonin shtypje tastesh;
- mblidhnin të dhëna llogarish, listën e aplikacioneve dhe regjistrat e sistemit.
Kutitë shfrytëzoheshin gjithashtu për mashtrime me reklama dhe si «proxy rezidencialë», pra lidhja e internetit të përdoruesit u shitej palëve të treta për të kaluar trafikun e tyre. Sipas BleepingComputer, në fakt prodhuesi u jepte hapësirë edhe moduleve të grupeve të tjera kriminale.
Si u zbulua prodhuesi
Kompania e sigurisë Synthient gjeti malware-in të parainstaluar në një kuti MECOOL KM9PRO Max të blerë në fund të 2025-ës. Gjatë hetimit, ajo zbuloi në serverin e sulmuesve një dosje të hapur me dokumente të drejtorit të kërkimit të Videostrong, ndërsa domeni zyrtar i kompanisë drejtonte te e njëjta adresë IP si serveri i kontrollit. Edhe disa adresa email të kompanisë ishin përdorur për të nënshkruar programet e dëmshme.
Google thotë se nuk bëhet fjalë për «një punonjës të vetëm ose një gabim zhvillimi». Kompania i ka ndërprerë bashkëpunimin me Videostrong dhe e ka ndaluar të prodhojë pajisje me aplikacionet e Google të parainstaluara. Gjatë operacionit u fikën edhe serverë që përdoreshin nga mbi një duzinë familjesh të tjera malware-i, duke ndërprerë lidhjen me të paktën 10 milionë pajisje të tjera, mes tyre aparate karaoke dhe pajisje telemjekësie.
Çfarë duhet të bëjnë pronarët
Mbyllja e serverëve e ndal rrjetin, por nuk e pastron pajisjen. Malware-i ruhet në një ndarje të veçantë të sistemit dhe riinstalohet vetë edhe pas fshirjes. Zgjidhja e vetme e sigurt është instalimi i një firmware-i të pastër ose shkëputja e kutisë nga interneti.
Pse ka rëndësi për ju
Kutitë e lira Android TV janë shumë të përhapura edhe në Shqipëri, shpesh të blera online nga Amazon ose AliExpress për të kthyer televizorin e vjetër në «smart». Nëse keni një kuti MECOOL, është më mirë ta hiqni nga rrjeti. Në përgjithësi, preferoni pajisje të certifikuara nga Google ose marka të njohura, sepse një kuti me çmim tepër të ulët mund ta paguani me të dhënat dhe lidhjen tuaj të internetit.
